Met een tapedispenser handmatig dozen sluiten kost tijd en kan leiden tot polsklachten. Voor bedrijven die elke dag weer opnieuw grote aantallen dozen moeten sluiten, kan een dozensluitmachine een slimme investering zijn. De kunst is om de machine te kiezen die het best past bij de gebruikte dozen en het verpakkingsproces van de klant.
Handmatig verstelbare dozensluitmachine van De Witt met boven- en ondertransport
Wie met een rol tape en eventueel een tapedispenser handmatig dozen dichtplakt, levert geen twee dozen af die identiek zijn. De ene keer is het gebruikte stuk tape 50 centimeter lang, de andere keer 60 centimeter. En soms is de tape schuin afgesneden en niet recht over de kleppen geplakt.
Een professionele uitstraling kan voor sommige bedrijven reden zijn om te investeren in een dozensluitmachine. Voordeel van zo’n machine is dat de tape bij elke doos op dezelfde, nette manier wordt aangebracht. Bovendien ligt het verbruik van tape vaak ook nog eens lager.
Toch zijn dat meestal niet de belangrijkste redenen om een dozensluitmachine aan te schaffen. Dat zijn snelheid en ergonomie. Een dozensluitmachine haalt aantallen waar geen medewerker tegenop kan. Bovendien kan die medewerker alvast weer een volgende doos inpakken terwijl die machine nog bezig is met sluiten. “Wie met zo’n machine een man uitspaart, heeft de investering binnen een jaar terugverdient”, stelt Maarten Wooning, algemeen directeur van Beta Verpakking.
Bedrijven die grote aantallen dozen verwerken en toch weigeren te mechaniseren, moeten bovendien niet gek opkijken als het ziekteverzuim oploopt. “Iemand die elke keer weer diezelfde polsbeweging met een tapedispenser maakt, loopt kans RSI te ontwikkelen”, vertelt Edwin Kleijwegt, accountmanager bij De Witt Eindverpakkingssystemen.
Kleppen vouwen
Alle dozensluitmachines werken in hoofdlijnen op dezelfde manier. De doos wordt over een baan geleid en loopt tegen de sluitkop met tape aan. Door de voorwaartse druk glijdt de sluitkop over de kleppen terwijl ondertussen de tape wordt afgewikkeld en door de sluitkop op de doos wordt gedrukt. Als de sluitkop bij de achterkant is beland, wordt de tape automatisch met een mes afgesneden. Op dezelfde wijze wordt gelijktijdig ook de onderkant dichtgetaped.
De simpelste uitvoering is de dozensluitmachine waarbij de operator zelf de kleppen moet dichtvouwen en de doos door de machine moet sturen. In dat geval is het dichtplakken met tape de enige handeling die door de machine wordt overgenomen. Een stap verder gaan machines waarbij de kleppen machinaal worden dichtgevouwen en de doos automatisch door de machine wordt geleid.
Nadeel van veel machines is dat ze meestal maar op één doosformaat kunnen worden ingesteld. Wie opeens grotere of kleinere dozen wil sluiten, zal de zijgeleiders en de positie van de sluitkop moeten aanpassen. Wie ook dat wil automatiseren, moet een volautomatische machine kopen die dozen met verschillende formaten door elkaar kan verwerken. Een dergelijke machine tast automatisch de breedte en de hoogte van elke doos af en stelt zich daar automatisch op in.
Een machine met ondertransport van Little David, het merk dat Beta Verpakking voert
Gripbanden
Een factor van belang is de wijze waarop de doos door de machine wordt getransporteerd. Omdat vrijwel alle dozen zowel aan de boven- als onderzijde moeten worden gesloten, is zijtransport een veel gebruikte techniek. Daarbij wordt de doos aan beide zijkanten met behulp van gripbanden vastgepakt en door de machine getrokken.
Bij zijtransport bestaat het gevaar dat de doos kantelt op het moment dat die tegen de sluitkop oploopt, zeker bij dozen die hoger zijn dan de afmetingen van het grondvlak. In dat geval is boven- en ondertransport een alternatief. De gripbanden bevinden zich dan niet aan de zijkanten, maar aan de boven- en onderkant.
Voor het sluiten van smalle dozen, waar vanwege de sluitkoppen geen ruimte is voor boven- en ondertransport, kan een extra set gripbanden aan de zijkant – één set boven en één onder – uitkomst bieden.
Primaire en secundaire druk
Het meest cruciale onderdeel vormt de sluitkop. Als een doos met een snelheid van 18 meter per minuut een dozensluitmachine nadert en tegen de sluitkop aanloopt, moet dit mechanisme soepel over de hoek van de doos glijden en toch genoeg druk zetten om de tape over de kleppen te plakken. “Dat moet zo soepel mogelijk gebeuren”, stelt Wooning. “Bij sommige machines beweegt de sluitkop zo stug dat dozen van lage kwaliteit niet gesloten, maar in elkaar worden gedrukt. Zeker in supermarkten treffen we steeds vaker dergelijke dozen aan.”
Beta Verpakking is een van de weinige leveranciers van dozensluitmachines waarbij zowel de primaire als secundaire druk op maat kan worden afgesteld. De primaire druk is de druk van de sluitkop tegen de voorkant van een doos, de secundaire druk is de druk van de sluitkop op de bovenkant van de doos.
Bij bedrijven die nog steeds PVC-tape gebruiken, kan het handig zijn om een extra motor op de sluitkop te installeren. “PVC-tape rolt zwaarder af, met als gevolg dat er te veel spanning op de tape kan ontstaan en de doos kapot wordt getrokken. Een motor helpt de tape afrollen”, vertelt Kleijwegt.
Snelheid van werken
Dozen moeten meestal niet alleen aan de bovenkant, maar ook aan de onderkant van tape worden voorzien zoals bij deze machine van Beta Verpakking
Ondanks alle technologie geven de drie leveranciers aan dat de grootste uitdaging ‘m niet in de machines zit. Dat is het vinden van de juiste combinatie van machine en tape die het beste bij het verpakkingsproces van de klant past. In plaats van een machine aan het eind van het proces die boven- en onderkant sluit, kan het bijvoorbeeld slim zijn om aan het begin van het proces een dozenopzetmachine te installeren. Deze machine tapet alvast de onderkant dicht, zodat een bak ontstaat die kan worden gebruikt bij het orderpicken.
Bepalend voor de keus van de juiste machine is de gewenste snelheid van werken. Wie kiest voor een machine zonder automatische kleppenvouwer, moet bijvoorbeeld accepteren dat de medewerkers aan de paktafel iets meer tijd nodig hebben. Het is ook mogelijk om al je paktafels op één volautomatische dozensluitmachine aan te sluiten. Dan heb je wel een probleem als die machine eens een keer stilstaat. Kleijwegt: “In dat geval kan het toch verstandiger zijn om twee semi-automatische machines in plaats van één volautomatische aan te schaffen.”
Wanneer investeren in een dozensluitmachine zinvol wordt, hangt volgens Kleijwegt af van de wijze waarop het proces van de klant is ingericht. “Wij bekijken dit samen met de klant en passen als dat nodig is de werkwijze soms aan.” Wooning noemt ook getallen. “Een medewerker die iedere minuut handmatig een doos moet inpakken en sluiten, kan het tempo al moeilijk bijhouden. Bij een aantal van 400 tot 600 dozen per dag kan een dozensluitmachine dus al interessant zijn.”
