Nog een jaar en dan kan er op industrieel niveau graskarton worden gefabriceerd bij Solidpack in Loenen. Het bedrijf ontwikkelde een nieuw procedé waarbij karton wordt gemaakt van cellulose uit natuurgras.
“De eerste grasbox is in maart 2009 door toenmalig minister Cramer in ontvangst genomen. Dat was voor ons het einde van de experimentele fase en de start van een economische pilot”, vertelt Rob Broere, bedrijfsleider en mede-eigenaar van Solidpack. Het Loenense bedrijf houdt zich bezig met de verwerking en productie van massiefkarton en werd zelfstandig in 2006. “Een van de vragen die we ons toen stelden was: hoe profileren we ons?”, vervolgt Broere. “Wat wij belangrijk vonden was onder andere de verantwoordelijkheid nemen voor de huidige en toekomstige generatie. Daarom hebben we het MJA-convenant ondertekend, waarin afspraken zijn gemaakt om de energie-efficiëntie te verbeteren. Wij maken massiefkarton − karton geschikt voor de verpakking van vis en bloemen − uit oud papier. Weliswaar worden daar afvalstromen voor aangesproken, maar het is een proces dat veel energie vereist. Het is van groot belang om die processen te optimaliseren en waar mogelijk restwarmte te gebruiken.”
Komend jaar moet er in de productiefaciliteit in Loenen 1.000 kilo cellulose per uur worden gegenereerd
Droogpartij
In 2008 investeerde Solidpack in het ombouwen van de droogpartij, waarvoor het bedrijf een beroep deed op de EIA (zie ook kader). Binnengekomen oud papier wordt opgelost, gereinigd, verdund en vervolgens geperst in de kartonmachine tot ongeveer 50% water uit het papier is gehaald. Om het karton geschikt te maken voor verwerking gaat het daarna in de droogpartij. Die verdampt het water tot het percentage water is gereduceerd tot 10%. Een proces op basis van waterverdamping waarbij een aardgas gestookte stoomketel en stoomcilinders zorgen voor de verhitting. “Wat wij hebben aangepast, is de afvoer van de restwarmte”, legt Broere uit. Via een warmtewisselaar wordt de lucht afgevoerd, maar de warmte blijft in een gesloten kring waardoor deze kan worden hergebruikt. En dat levert een aanzienlijke besparing op in het energiegebruik. Naast de besparing kreeg het bedrijf met de EIA zo’n 10% van het investeringsbedrag terug van de fiscus.
Continu proces
Duurzaamheid is echter een continu proces dat een brede visie vereist, volgens Broere. ”Op alle terreinen kijken wij hoe we processen kunnen optimaliseren en verduurzamen. Ook ten aanzien van onze grondstoffen. De beschikbaarheid van grondstoffen is van groot belang, maar ook willen we er steeds meer naartoe dat grondstoffen regionaal verkrijgbaar zijn. Het zoeken naar alternatieven is voor ons dan ook steeds belangrijker, omdat het aanbod van oud papier de komende jaren door het internet verder zal afnemen.”
Een van die alternatieven is het hergebruik van flessenetiketten. Daarnaast investeert Solidpack in de ontwikkeling van graskarton, waarvoor opnieuw subsidie is ontvangen; ditmaal via de regeling Bioraffinage. Uit natuurgebieden wordt gras betrokken dat niet geschikt is voor de dierenconsumptie en ook niet wordt bemest. Het gras is droger dan cultuurgras en vaak wat verhout. Bovendien bevat het verhoudingsgewijs veel cellulose, zodat het goed kan worden verwerkt.
“Wat wij doen is de afvalstromen die we ontvangen van Staatsbosbeheer, verwerken tot een nieuw product dat qua eigenschappen minstens gelijkwaardig is aan karton vervaardigd uit oud papier. We verwachten zelfs dat de eigenschappen nog wel eens beter kunnen zijn, omdat we een maagdelijke grondstof gebruiken”, aldus Broere. Definitieve uitspraken durft hij hierover echter nog niet te doen, omdat de productie nog opgeschaald moet worden tot industrieel niveau.
Graskarton
Bedrijfsleider Rob Broere: “We verwachten dat de eigenschappen van graskarton nog wel eens beter kunnen zijn dan die van karton vervaardigd uit oud papier”
Broere verwacht dat de installatie halverwege 2012 bedrijfsklaar is. “We zijn nu bezig met het bouwen van de installatie, waarvan het hart deze zomer wordt geleverd. De bedoeling is dat we komend jaar 1.000 kilo cellulose per uur kunnen genereren. Een productie die zeker ook gezien de voorradigheid van grondstoffen haalbaar is.”
Wat graskarton zo bijzonder maakt is niet alleen het procedé, maar ook het gebruik van natuurgras. Broere: “Natuurgras heeft geen bestemming en wordt beschouwd als afval omdat het niet geschikt is voor consumptie. Door juist dit gras te gebruiken ontstaat er een win-win-situatie. Enige voorwaarde voor de verwerking in onze installatie − die speciaal is afgestemd op natuurgras − is dat het gras geen gistingsproces heeft ondergaan en het of vers of gedroogd wordt aangeleverd.”
Omdat de productie nog niet volledig is opgeschaald, is graskarton op dit moment beperkt verkrijgbaar. De vraag is echter groot en blijft ook aanhouden, verwacht Broere. “Niet als toevoeging op de markt, maar als een vervanger van de huidige grondstoffen. Gras heeft van zichzelf een positief imago en we merken dat steeds meer bedrijven zich duurzaam willen onderscheiden. Graskarton levert daar een belangrijke bijdrage aan. Daarnaast zetten we erop in – en verwachten we – dat het karton niet duurder zal zijn dan conventionele kartonboxen. Uiteindelijk is ons doel om het oud papier op termijn helemaal te vervangen.”
Overheidsregelingen
Om de duurzame bedrijfsvoering en de ontwikkeling van graskarton mogelijk te maken heeft Solidpack een beroep gedaan op twee verschillende overheidsregelingen: de Energie-investerings aftrek (EIA) en de regeling Bioraffinage van de Innovatieagenda Energie. Broere: “Wij besteden veel aandacht aan procesoptimalisatie en de ontwikkeling van ons product. Dan is het prettig als er additionele regelingen zijn die je stimuleren en je net over de financiële drempel kunnen helpen. In het verleden waren wij nogal eens terughoudend in het aanspreken van belasting- of subsidiemaatregelen. Wat wij echter hebben gemerkt is dat de EIA bij ons past. De verantwoording is compact en voor vragen kunnen we terecht bij Agentschap NL. Zij adviseren ons bij energie- en milieuvraagstukken en de lijnen zijn kort.”
Subsidieregelingen Agentschap NL
Voor de ontwikkeling en bouw van de cellulose-installatie heeft Solidpack een beroep gedaan op de subsidieregeling Bioraffinage, die ook uitgevoerd wordt door Agentschap NL. Meer informatie over Bioraffinage of de Energie-investeringsaftrek (EIA) is te vinden op www.agentschapnl.nl.
Daarnaast kent de Nederlandse overheid stimuleringsregelingen om milieu-investeringen aantrekkelijk te maken; de Milieu-investeringsaftrek MIA\Vamil. Ook bevordert zij innovatieve ondernemers middels de WBSO en Innovatiebox. De WBSO maakt het aantrekkelijker om te investeren in innovaties en is tevens het toegangsbewijs tot de Innovatiebox. Wie winst maakt met een nieuw product of nieuwe dienst, krijgt dankzij de Innovatiebox belastingvoordeel.
