Wie besluit om zijn pallets of dozen te omsnoeren, wacht een aantal belangrijke keuzes. Gaat hij conform de heersende trend voor een PET-band of kiest hij toch voor PP-band of staalband? En gaat het omsnoeren plaatsvinden met een handspanner, batterijspanner of toch een volledig automatische omsnoeringsmachine? “Mensen zijn als geen ander in staat om goed in te schatten waar de sluiting het best kan worden aangebracht.”
Omsnoeren is niet de enige methode om een lading op een pallet vast te zetten. Een alternatief is omwikkelen met folie. Dat heeft als voordeel dat elke losse doos op de pallet wordt vastgezet en stofdicht ingepakt. Bij omsnoeren kunnen vaak maar enkele lagen of kolommen worden gezekerd, of er moeten hulpmiddelen zoals hoekprofielen worden ingezet.
Als drie omsnoeringsspecialisten worden ondervraagd over argumenten die pleiten in het voordeel van omsnoeren, geven ze verschillende antwoorden.“Het omsnoeren van een pallet is secondenwerk. Met het omwikkelen van een pallet ben je al snel een paar minuten bezig. Bovendien geeft wikkelfolie meer afval”, vertelt Michiel van Dijk, commercieel directeur van Panhuijsen Verpakkingen.
Marco Mulder van Tallpack noemt vochtophoping als argument. Een pallet die wordt omwikkeld, is vaak niet helemaal waterdicht. Vocht dat eenmaal is binnengedrongen, gaat er niet zo snel meer uit. “Het gevolg is een pallet waarvan de inhoud groen uitslaat, denk bijvoorbeeld aan een pallet met stenen die langdurig buiten staan”, zegt de commercieel directeur.
Volgens Garry De Wilde, salesmanager van Certis, speelt ook ergonomie een rol. “Om een pallet in handmatig folie te wikkelen moeten mensen soms wel tien keer, veelal gebukt, met een rol folie rondom een pallet lopen.”
Met een accuspanner is handmatig kracht zetten en verzegelen niet meer nodig
Staal of kunststof
Wie eenmaal voor omsnoeren heeft gekozen, staat nog een keuze te wachten: het materiaal van de omsnoeringsband. De drie belangrijkste materiaalsoorten zijn polypropyleen (PP-band), polyester (PET-band) en staal.
Het sterkste materiaal is zonder meer staal. In bedrijven met zware producten wordt staalband nog steeds veelvuldig toegepast. Denk aan de staalindustrie zelf, waar gloeiendhete coils of staalpakketten moeten worden vastgezet op pallets. Staalband heeft bovendien als kenmerk dat het vormvast is en dat er nauwelijks rek in zit. Als staalpakketten eenmaal met staalband zijn vastgezet, kunnen ze geen kant meer op. Nadeel is dat staalband scherp is, wat vooral bij het openknippen tot gevaarlijke situaties kan leiden. “Eigenlijk moeten mensen bij het openknippen van staalbanden een veiligheidsbril en handschoenen dragen, maar dat doet niemand graag”, vertelt De Wilde.
Vanwege het onvriendelijke karakter van staalband geven steeds meer bedrijven de voorkeur aan PET-band, dat afhankelijk van de dikte en breedte van de band trekkrachten tot 1.800 kilogram kan weerstaan. “PET-band wordt steeds sterker, en door het gebruik van antisplitmateriaal zijn de risico’s op splijten van het band steeds kleiner”, vertelt Mulder.
PP-band is een stuk minder sterk en kan trekkrachten tot 300 kilogram aan. Hoewel PP-band vooral voor het omsnoeren van dozen of colli wordt gebruikt, wordt het vanwege de lage kostprijs ook wel eens bij pallets toegepast. “Een gewicht van meer dan 400 kilogram kan echter al problemen geven. Bij meer dan 500 kilogram is het echt zaak om een alternatief te zoeken”, stelt De Wilde.
Zegel of gesp
Het omslagpunt voor volledig automatisch omsnoeren van pallets ligt bij vijf tot tien pallets per uur of vanaf zo’n 100 pallets per dag
Omsnoeringsbanden zijn er in verschillende diktes en breedtes te krijgen. Daarbij geldt uiteraard: hoe dikker en breder, hoe sterker. Welke maatvoering nodig is, hangt onder meer af van het gewicht en de opbouw van de pallet. Mulder adviseert om bij de aanschaf van omsnoeringsband rekening te houden met de Europese regelgeving op het gebied van ‘loadsecuring’. “Europa stelt bijvoorbeeld dat een pallet onder een hoek van 26 graden moet kunnen staan zonder dat de producten eraf vallen.”
Voor het sluiten van omsnoeringsbanden bestaan verschillende mogelijkheden. Zowel staalband als kunststof band kan worden vastgezet met een zegel of gesp. In situaties met weinig spankracht, bijvoorbeeld bij gebruik van PP-band, kan een kunststof gesp volstaan. Bij PET-band of staalband is de zegel meestal van metaal. “Dat heeft bij PET-band als nadeel dat verschillende materialen worden gebruikt, wat recyclen lastig maakt”, stelt De Wilde.
Het sluiten van staalband kan ook plaatsvinden door middel van stansen. Met behulp van een stempel worden in beide banden weerhaken gestanst die in elkaar grijpen. Dankzij de vormvastheid van staal laten die weerhaken elkaar niet meer los.
Ook voor kunststof banden, zowel voor PP- als PET-band, bestaat een sluiting zonder dat extra materialen zoals zegels of gespen nodig zijn. Het sluiten van de band vindt dan plaats door de uiteinden met elkaar te versmelten. Door frictie wordt de band zo warm gemaakt dat de smelttemperatuur wordt bereikt en de las wordt gemaakt. “Daarbij heeft PP-band als nadeel dat de band vaak een waferstructuur bevat. Bij het sluiten wordt die waferstructuur meestal eerst eraf gewreven voordat de uiteinden aan elkaar smelten. Dat zorgt voor stofvorming”, vertelt Van Dijk.
Hand of batterijspanner
PP-band levert steeds meer terrein in ten opzichte van PET-band
Voor een goede omsnoering is het zaak om de band voor sluiting zo goed mogelijk te spannen. Dat kan met een handapparaat, waarbij de band door het heen en weer bewegen van een hendel steeds strakker om de lading wordt gespannen. Zo’n handspanner, waarbij de sluiting plaatsvindt middels een gesp of zegel, kost afhankelijk van de kwaliteit tussen de 300 en 700 euro.
Met een batterijspanner is dat handwerk niet meer nodig. Nadat de band om de pallet of doos is aangebracht, gaat het spannen en sluiten automatisch. Daarvoor is dan wel een investering van zo’n 2.000 euro nodig. “Een handspanner is prima als je niet meer dan een paar pallets per dag hoeft te omsnoeren. Worden het er vijf of tien per dag, dan is een batterijspanner een uitkomst. Zo’n apparaat is bovendien door iedereen goed te hanteren”, stelt Mulder.
Kleine omsnoeringsmachines voor dozen zijn er al vanaf een paar duizend euro. Industriële semi-automatische of automatische omsnoeringsmachines voor pallets kosten al snel 15.000 tot 30.000 euro. Wie zo’n machine wil aanschaffen, moet volgens Mulder toch wel zo’n vijf tot tien pallets per uur omsnoeren om de investering te kunnen terugverdienen. De Wilde stelt dat het omslagpunt ongeveer bij de 100 pallets per dag ligt.
Nadeel is dat een automaat niet al te flexibel is, bijvoorbeeld in de keuze van de plek waar de sluiting wordt aangebracht. Van Dijk: “Stel je voor dat je een pallet hebt van 80 x 120 centimeter, met een stapel die slechts 60 centimeter breed is. Dan kun je de sluiting niet aan de zijkant aanbrengen, maar alleen bovenop de pallet. Mensen zijn als geen ander in staat om goed in te schatten waar de zegel het best kan worden aangebracht.”
